cropped-temas-logo-300×77-logo
✕
  • Anasayfa
  • İletişim
  • Dental Department
  • Cardiology
  • Pediatrics
  • X-ray
  • Ear Treatment
  • Pregnancy
  • Hakkımda
  • Hizmetlerimiz
    yetiskin-anamenu
    Yetişkin
    ergen-anamenu
    Ergen
    cocuk-anamenu
    Çocuk
    tum-hizmetler
    Tüm Hizmetler
  • Testler
  • Makaleler
  • İletişim
  • Serap Sözen
0532 667 22 33
Call us
temas-logo
✕
  • Hakkımızda
  • Hizmetlerimiz
    • Yetişkin
    • Ergen
    • Çocuk
  • Testler
  • Makaleler
  • İletişim
  • Serap Sözen
cropped-temas-logo-300×77-logo
✕
  • Anasayfa
  • İletişim
  • Dental Department
  • Cardiology
  • Pediatrics
  • X-ray
  • Ear Treatment
  • Pregnancy
  • Hakkımda
  • Hizmetlerimiz
    yetiskin-anamenu
    Yetişkin
    ergen-anamenu
    Ergen
    cocuk-anamenu
    Çocuk
    tum-hizmetler
    Tüm Hizmetler
  • Testler
  • Makaleler
  • İletişim
  • Serap Sözen
0532 667 22 33
Call us
temas-logo
✕
  • Hakkımızda
  • Hizmetlerimiz
    • Yetişkin
    • Ergen
    • Çocuk
  • Testler
  • Makaleler
  • İletişim
  • Serap Sözen

Ebeveynlik İşlevleri Bağlamında Toksik İlişkilerin Dinamiği

Yazar: Uzman Psikolog Serap Sözen

Zorlayıcı ya da bir diğer deyişle sağlıksız ilişkiler, günümüz ilişki dünyasının neredeyse bir gerçeğini oluşturmakta. İlişkisel her kesişim, geçmişin ötekinin nezdinde yeniden sahnelenmesi demek. Ancak hangi geçmiş? Çoğunlukla ilk ilişki nesneleriyle (anne-baba) olan, zamanında yarım kalmış, tamamlanmamış duygusal ihtiyaçların; “şimdi ve buradaki” partner üzerine yansıtılarak tekrar yaşanmasıdır.

İlişki dünyasında geçmişin gölgelerinden tamamen özgürleşmiş, gerçekten “yeni” diyebileceğimiz bir ilişkiye rastlamak günümüzde oldukça zor. İlişkinin başrolündekiler farkında olsalar da olmasalar da, bazen birbirleri için birer “yansıtıcı ayna” olmaktan öteye geçemezler. Geçmişi bu kadar cazip kılan nedir? Bu cazibe nedir ki yeni olanı, şu an yaşananı kendi döngüsü içinde eritir?

Annenin Rolü: İlk Temas ve Güven Bir ilişkinin ruhsal izlerini takip ettiğimizde, yolun ebeveynlerin çocuğun ruh dünyasına bıraktığı izlere çıkması tesadüf değildir. Her çocuk için ilk ilişki nesnesi annedir. Annenin ruh dünyasında bıraktığı izler, sonradan yaşanacak olan tüm ilişkilere damgasını vurur. Bebek kendisinin kim olduğuna, annesinin kendisine bakışındaki duygu dokusuna göre karar verir.

  • Anne bebeğine sevgiyle mi bakıyordur? O zaman çocuk sevgiyi tanır ve sevilmeye layık olduğu inancını içselleştirir.

  • Anne ihtiyaçları isteyerek ve şefkatle karşılıyor mudur? O zaman çocuk değerli olduğunu ve önemsenmeyi hak ettiğini hisseder.

  • Anne yeri geldiğinde sağlıklı sınırlar koyabiliyor mu? O zaman çocuk dürtülerini kontrol etmeyi, beklemeyi ve başkalarının sınırlarına saygı duymayı öğrenir.

Babanın Rolü: Ayrışma ve Dış Dünya Ruhsal dünya açısından anneden sonraki en önemli figür babadır. Baba, anne ile çocuk arasındaki (kolaylıkla bağımlı hale gelebilecek olan) iç içe geçmiş ilişkiye sağlıklı sınırlar getiren kişidir. Baba, varlığıyla çocuğa “Sen annen değilsin, ondan ayrı bir bireysin” mesajını verir ve bireyselleşmeyi destekler.

Güçlü ama şefkatli, sınırları olan bir sevgi sunan baba sayesinde çocuk; dış dünyanın keşfedilmeye değer olduğunu, mücadele etmeyi ve kendine güvenmeyi öğrenir. Babasına güvenen bir çocuk, kendisine güvenmeyi de öğrenir.

Yetersiz Ebeveynlik ve İlişkilere Yansıması Peki ya bu işlevler yeterli miktarda sunulmazsa ne olur? Çocukluğunda eksik veya yetersiz ebeveynlik görmüş, duygusal ihtiyaçları karşılanmamış kişiler, yetişkinlikte ruhsal olarak örselenmiş bireylere dönüşebilirler.

Kendi değerinden emin olmayan, sevildiğini hissedememiş, sınır kavramı gelişmemiş veya başkalarının duygularını fark edemeyen bir kişi; ilişkilendiği partnere ne kadar sağlıklı bir alan sunabilir? İlişkilendiği her insanı kendi ihtiyaçlarının nesnesi olarak gören ya da kendisini feda eden bir kişi, hem kendisi hem de diğeri için ilişkisel bir çıkmaz yaratmış olur.

Geçmişin Faturası Kime Kesilir? İlişki dünyasında beliren “yeni” kişi (sevgili/eş), genellikle geçmişten alacaklı olunan duygusal ihtiyaçların faturasının kesileceği kişi olmaya adaydır. Aşkın ilk zamanlarında yaşanan o yoğun duygu selinin sebebi de budur belki. Bilinçdışı, “Annemin bana veremediklerini, babamın bende eksik bıraktıklarını tamamlayacak olanı nihayet buldum!” diye sevinir.

Ancak kökeni geçmişten kaynaklı bu beklentiler ve eksiklikler nedeniyle; aşkın ilk heyecanı geçtiğinde, tutkuyla sevilen o kişi bir anda “anlamayan, değer vermeyen, sevmeyen” birine dönüşebilir. Aslında ne zalim ne de mağdur o anki ilişkinin ürünüdür; onlar çok daha eskiden, çocukluktaki eksik hikayelerin bugüne yansımasıdır.

Çözüm: Kendi Ruhuna Bakmak Unutulmaması gereken şudur ki; hiç kimse kendisinde olmayanı bir diğerine veremez. Ruhsallığı geçmişinden alacaklı bir şekilde yapılanmış olan kişi, vermeye değil almaya odaklı olmaya meyillidir.

Olgun ve sağlıklı bir ilişkide ise alma-verme dengesi esastır. Eğer bir ilişki sizin temel duygusal ihtiyaçlarınızı (sevgi, saygı, güven) karşılamıyorsa ve yine de o ilişkide kalmakta ısrar ediyorsanız; dönüp kendi ruhsal yaralarınıza bakmanızın vakti gelmiş demektir.

Tanıdığınız herkes, siz de dahil olmak üzere çocukken az ya da çok örselenmiştir. Ancak hiç kimsenin geçmişten kalan duygusal borçlarını bugünkü partnerine ödetmeye hakkı yoktur. Kendi ruhsal düğümlerinin sorumluluğunu alıp kendi üzerinde çalışmaya istekli olan kişi için, daha sağlıklı ve tatmin edici ilişkiler yaşama ihtimali her zaman vardır. Sorunu sadece ötekinde arayan kişi ise, ilişki dünyasında benzer döngüleri tekrar etmeye mahkum kalacaktır.

İçerik Editörü: Uzman Psikolog Serap Sözen
Son Güncelleme: 02.01.2026

⚠️ YASAL UYARI: Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler, makaleler ve paylaşımlar yalnızca kişisel gelişim, bilgilendirme ve farkındalık amaçlıdır. Burada paylaşılan bilgiler, tıbbi bir tanı, tedavi planı veya psikiyatrik müdahale niteliği taşımaz ve hekim kontrolü yerine geçmez. Sitedeki bilgiler, hastalıkların teşhisi ve tedavisi için kullanılamaz. Ruhsal veya fiziksel rahatsızlıklarınız için lütfen hekimlere ve sağlık kuruluşlarına başvurunuz.

cropped-temas-logo-300×77-logo
Psikologlar-2
Atatürk Mah. Sedef Cad. 36. Ada Ata 2-4 Blok 2/160 Ataşehir/İstanbul

Çalışma Saatleri :
Her gün : 9.00 - 18.00 

cropped-temas-logo.png
Psikologlar-2
Atatürk Mah. Sedef Cad. 36. Ada Ata 2-4 Blok 2/160 Ataşehir/İstanbul

Çalışma Saatleri :
Her gün : 9.00 - 18.00 

0532 667 22 33

İletişime Geç
  • Hakkımda
  • Hizmetlerimiz
  • Testler
  • Makaleler
  • İletişim
  • KVKK

0532 667 22 33

İletişime Geç
  • Hakkımda
  • Hizmetlerimiz
  • Testler
  • Makaleler
  • İletişim
  • KVKK

⚠️ Yasal Uyarı: Bu sitedeki içerikler yalnızca kişisel gelişim ve bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez.

© 2026 Temas Danışmanlık | Tüm Hakları Saklıdır | Designed by Doğukan Yaylacı

    WhatsApp us