ÖN ERGENLİK: ÇOCUKLUK İLE GENÇLİK ARASINDAKİ KÖPRÜ

Yazar: Uzman Psikolog Berfin Polat

Ön ergenlik dönemi, genellikle 9-12 yaşları arasında başlayan ve ergenliğe geçiş evresi olarak tanımlanan bir süreçtir. Bu döneme giriş yaşı; hormonlara, beslenme şekillerine, çevresel faktörlere ve stres düzeyine bağlı olarak her çocukta farklılık gösterebilir.

Modern çağın getirdiği değişimlerle birlikte, bu dönem günümüzde çok daha belirgin bir hal almıştır. Eskiden net bir çocukluk evresinden bahsedilirken, özellikle internet kullanım yaşının düşmesi ve çocukların dış dünyaya daha erken maruz kalmasıyla birlikte; 9-10 yaşları ergenlik döneminin bir “ön gösterimi” olmaya başlamıştır.

İki Dünya Arasında Sıkışmak Normal koşullarda 9-10 yaşlarındaki bir çocuğun zihinsel olarak halen “oyun çağında” olması beklenir. Ancak bedensel ve hormonal değişimlerin başlaması, çocuğun ruh halinde karmaşaya yol açabilir. Çocuk zihinsel olarak oyun oynamak isterken, bedeni ve değişen duygu durumu onu başka bir yöne çeker.

Bu uyumsuzluk nedeniyle ailelerin sıkça gözlemlediği şu davranışlar ortaya çıkabilir:

• İçe kapanıklık ve odada yalnız kalma isteği,

• Sebepsiz öfke patlamaları ve inatlaşmalar,

• Sınır tanımama veya kuralları sorgulama,

• Dalgınlık, durgunlaşma veya keyifsizlik hali.

Çocuk bu süreçte dünyayı ve hayatı sorgulamaya başlar. “Birey olmak” ile “çocukluğa devam etmek” arasında bir arafta kalır.

Ailelere Düşen Görevler Bu geçiş sürecinde anne ve babalara sabır gerektiren önemli görevler düşmektedir. Ön ergenliğe giren çocuk, kendi kimliğini oluşturup birey olduğunu kanıtlamaya çalışırken ebeveynle çatışmalar yaşanması doğaldır.

İşte tam da bu noktada;

1. Etkili Dinleme: Çocuğu yargılamadan ve hemen eleştirmeden dinleyebilmek, onunla empati kurabilmek en önemli adımdır.

2. Alan Tanıma: Çocuğun bireyselleşme çabasına saygı duymak ancak güvenli sınırları da korumak gerekir.

3. Aktif Yaşam: Çocuğun sportif faaliyetlere veya grup etkinliklerine katılımını sağlamak; hem ihtiyaç duyduğu akran etkileşimine erişmesini sağlar hem de artan enerjisini ve gerginliğini (agresyonu) sağlıklı bir yolla atmasına yardımcı olur.

Ön ergenlik, fırtınalı bir denize açılmadan önceki hazırlık evresidir. Bu süreci sağlıklı iletişimle yönetmek, asıl ergenlik döneminin daha rahat geçmesine zemin hazırlar.